HELP! Een paradigmashift!

nieuwjaar2011Er verandert veel op dit moment. Je zou zeggen, er verandert altijd wel wat. Lekker laten gaan.
Maar het lijkt erop dat er nu wat meer aan de hand is. Ineens lijkt ‘alles’ aan verandering onderhevig. Sommigen zeggen dat in deze periode meer relaties, samenwerkingen en vriendschappen uit elkaar vallen dan in de jaren ervoor. Uiteraard gebeurt het omgekeerde ook. Het lijkt of ‘we allemaal’ bezig zijn opnieuw onze posities te bepalen, nieuwe verbanden zoeken, privé en zakelijk. Veel mensen zijn op zoek naar nieuwe balans tussen werk en privé, zingeving en geld verdienen, relatie en individualiteit, het leven van alledag en spiritualiteit.
Mijn stagebegeleider zei altijd ‘the ground is in motion’. En dat zei hij lang geleden al. En toen veranderde er minder dan nu. En als de grond beweegt, beweegt alles wat er op staat mee, ook al sta je zelf stil.

… en is dat nu een paradigmashift?
Als we onder een paradigma verstaan een patroon van aannames, denken en handelen, dan kun je stellen dat er wellicht sprake is van een paradigma-verandering of shift. De vraag is of de fysieke ‘realiteit’ (bestaat die eigenlijk?) verandert of de wijze waarop we deze waarnemen? Velen menen het laatste. Dat betekent dat op grote schaal onze aannames van wat we waarnemen aan verandering onderhevig is. En als we anders waarnemen, gaan we ‘de realiteit’ anders beleven en beoordelen.
In veel literatuur over economie en management worden onze huidige denk- en werkwijzen ter discussie gesteld. Is ons economisch stelsel nog wel geschikt om ons als mensheid echt verder te brengen? Is het leren in kennisfabrieken (scholengemeenschappen) nog wel passend bij een samenleving die het meer van creativiteit dan van parate kennis moet hebben? Heeft het marktdenken ons een betere gezondheidszorg gebracht, goedkoper en beter openbaar vervoer of lagere energietarieven?

Voedsel, productie, informatie, creatie
De wereld heeft eerder grote veranderingen ondergaan. Waar de wereld eerst moest knokken om zichzelf met landbouw in leven te houden, gingen we enkele eeuwen geleden op grote schaal goederen maken. Een markteconomisch denken kwam op gang. Met de komst van computers en vooral internet, kon kennis op grote schaal worden verspreid en door iedereen, overal en op elke tijdstip worden ‘verrijkt’.

Wat diverse schrijvers beweren is dat als we met onze ‘oude’ wijze van waarnemen, denken, oordelen en handelen de problemen van nu te lijf gaan, we meer van hetzelfde krijgen. Sommigen zien toekomst voor meer vrouwelijke eigenschappen (bij vrouwen én mannen) en een teloorgang van de typische machocultuur van de politiek, banken en de beurs.
Je ziet het met de economische crisis van nu: we gaan die te lijf door te roepen om meer controle, meer regels (want dat kennen we) om de financiële cowboys in de gaten te houden en ons te behoeden voor op eigen gewin uit zijnde avonturiers. We gaan naar meer aandacht voor relaties en intuïtie, in plaats van macht en feitenkennis.

Maar we lopen vast en niet zo’n beetje ook
Of je nu luistert naar Jan Bommerez, Herman Wijffels of Paul de Blot, ze zeggen in de kern hetzelfde: je kunt niet met oude methoden van denken de nieuwe uitdagingen aangaan. Als wij niet anders gaan waarnemen zullen we geen andere oplossingen zien. Als we blijven waarnemen en oordelen zoals we altijd al deden, wijzen we oplossingen af omdat die niet passen in ons huidige denkpatroon. We komen dan niet verder.
Het is daarom niet verbazingwekkend dat steeds meer ons denken wordt beïnvloed door spiritualiteit, door waarnemen zonder oordeel, door het besef dat we het oude moeten loslaten nog (lang) voordat zich een nieuwe toekomst aandient. De snelheid waarmee dit veranderingsproces zich voltrekt maken dat burnout en depressiviteit nu hart- en vaatziekten verdringen als meest voorkomende ziekten. Veel mensen raken zichzelf en de aansluiting met hun omgeving kwijt. Er is een tendens naar contemplatie en terugtrekking uit de ‘snelle wereld’. Maar fysieke afzondering en mentale ontkoppeling zullen het tempo van de veranderingen niet afremmen. Bommerez stelt dat het er voor de mens op aan komt om relaties te hebben, voedende relaties, teneinde mee te komen in deze transformatie.

Onze schaduw haalt ons in
Hoeveel mensen klagen niet over ‘de bedrijven’ die steeds maar weer hetzelfde doen: prijzen verhogen en de service verlagen en daarbij vooral goed voor zichzelf zorgen? Hoeveel bedrijven zijn nog echt betrokken bij hun klanten, bij hun omgeving? Hoe groot is het vertrouwen nog in de verzekeraars (woekerpolissen), banken (IceSave, bonussen), de kerk en kinderdagverblijven (misbruik), de politiek (verruwing, visie-loos, niet altijd zonder bedenkelijk verleden), grote bedrijven (die de klant niet willen aanhoren), toezichthouders (die ons niet konden beschermen tegen het wanbeheer bij financiële sector).
Moeten we niet allemaal, wat sommige schrijvers noemen ‘onze schaduw binnenhalen’? Erkennen dat we ook onze schaduwkanten hebben, mens en bedrijf? Schoon schip maken met onze irritante en schadelijke gewoonten?

De macht aan de excentrieken, de waarnemers en creatieven
Het gezag brokkelt af, we luisteren niet meer naar betweterige gezagdragers met oude antwoorden op nieuwe vragen. We gaan twijfelen of feiten wel feiten zijn. Immers een feit is een momentopname uit een lange reeks, en die we dan meestal ook nog ‘slecht’, want bevooroordeeld, waarnemen. We moeten dus anders kijken. Een op verbale kwaliteiten gebaseerd waarderingssysteem (jezelf kunnen presenteren, een mooie powerpoint in elkaar kunnen zetten, een ander kunnen overtuigen) moet veranderen. Luisteren, waarnemen zonder direct oordeel, cijfers en feiten niet meer meteen als ‘waarheid’ aannemen. Onze toekomst ligt niet in de handen van de boekhouders, economen, managers, ‘deskundigen’ en adviseurs. De macht is aan de excentrieken, de stillen, de (f)luisteraars, de waarnemers en de echte creatieven.

Zielloze (re-)organisaties
De strak geregisseerde reorganisaties waarbij je mocht blijven of moest vertrekken, hebben een zware wissel getrokken op het geestelijk welzijn van de werknemers. Ooit dacht men bij de AMRO-Bank en de ABN-Bank dat je kon fuseren door de twee banken dezelfde naam te geven en een nieuw beeldmerk. Het uiterlijk werd aangepast. Maar in de harten van de medewerkers is de fusie nooit gerealiseerd. De ongeïnteresseerde opstelling van ‘het managment’ heeft de motivatie van de medewerkers en daarmee de creatieve slagkracht van veel bedrijven sterk aangetast. Tijd om te sturen op visie, op betrokkenheid en oprechte belangstelling en de eeuwige drang tot beheersing en controle in de ijskast te zetten.

We spelen ons deuntje op het achterdek van de Titanic
We weten het: we lopen vast op de door klimaatverandering ronddrijvende ijsschotsen. Maar we gaan gewoon door met wat we altijd al deden. We nemen alleen dat waar, wat we waar willen nemen. Luisteren liever naar ministers die het einde van de crisis met groeipercentages aankondigen dan naar ‘types’ die maar blijven hameren op de noodzaak om fundamenteel te veranderen. Maar onze economie, onze ecologie, onze bedrijven, ons werk, onze productiemethoden, onze relaties en vriendschappen, ons zijn, zullen alleen veranderen als ons denken, ons waarnemen verandert. Open staan, loslaten van oude gedachten en aannames, daarin ligt onze toekomst besloten. Daarbij zal voor sommigen spiritualiteit een bron van inspiratie zijn. Maar anderen zullen hun veranderde kijk weer uit andere bronnen halen. Als het resultaat maar hetzelfde is: het loslaten van wat niet meer werkt, openstaan voor wat we niet direct begrijpen of relevant achten. De geboorte van de nieuwe mens is wat te veel gezegd, maar de verandering zit eerst en vooral in onszelf.

Een mooi voornemen voor 2011.

Om verder te lezen:

Economie en organisaties naderen Het Keerpunt
Paul de Blot over loslaten, sterven en nieuw leven

Herman Wijffels over nieuw leiderschap
Interview met Jan Bommerez over onze veranderende wereld

Reacties (overgenomen van bureaudebruijn.nl)

“Albert Einstein wist het vastgeroeste denken al heel treffend te typeren met de vrij vertaalde zin: “als je altijd doet wat je deed, krijg je wat je altijd kreeg”.. mooie blog Paul, complimenten!”
Adriaan

“Wat een prachtige blog, helemaal passend bij mijn visie op deze lastige maar tegelijkertijd ook bijzondere periode. Steeds meer mensen staan open voor een andere manier van kijken, luisteren en voelen. Bewust worden en (willen) veranderen…”
Yvonne Mulder

“Tja, je ziet wat je wilt zien. Je ziet wat je verwacht te zien. Ik ben daar natuurlijk geen uitzondering op.
Ik vind deze blog, ik lees deze blog, ik zie namen van mensen voorbij komen die mij inspireren. Ik ….
En ja, ik ben blij met de (h)erkenning: het andere denken wordt groter! En ik ben blij met hoe dit onder woorden is gebracht. Mijn complimenten, van harte.”
Harrie Custers

“Geweldige blog ! waar ik graag iets aan toe wil voegen 🙂
Als ik kijk naar uniek succesvolle mensen dan begrijpen zij dat de menselijke geest door de eeuwenlange overleefmodus objectief gericht is en gebruik maakt van emoties die voor maximaal succes contraproductief werken.
Unieke succesvolle mensen werken actief aan het trainen van de geest in het loslaten van negatieve emoties als woede, begeerte en haat en het versterken van contructieve emoties als liefdevolle vriendelijkheid, compassie en empathie.
Persoonlijk denk ik dan ook dat het vooral de cratief scheppende mensen zijn in het scheppen van nieuwe werkelijkheden welke passen in de moderne communicatie voor het maken van de verbinding ;-)”
Sjaak Taskin

“Dit is weer een heel rake blog! Tuurlijk, velen van ons kennen de individuele presentaties van de Blot, Wijffels en Bommerez maar ‘t is goed eens op de eensluidendheid te letten en dat heb jij hier prachtig verwoord. Compliment.”
René Wouters

Paul. (weer) een blog recht in het hart. Een visie die op veel heersende opvattingen vooruit loopt. Ook na meerdere keren lezen kan ik maar één ding zeggen: een visie die mijn kijk op zaken, handelen en doen afgelopen jaar sterk heeft veranderd. En naar ik vind ten goede.”
Fred

“Wow! Mijn complimenten voor jouw manier van kijken en hoe je wat mij betreft de spijker PRECIES op z’n kop slaat.
Meer heb ik niet toe te voegen, je hebt alles al gezegd ;-)”
Carola Keesom

“Ik ben zeer onder de indruk van de reacties tot nu toe, hier zichtbaar, maar ook langs andere weg aan mij verzonden. Ze onderstrepen dat er iets gaande is dat anders en grootser is dan de afzonderlijke problemen waarvoor we ons nu gesteld zien. Bij de zoektocht naar oplossingen voor onze problemen in de economie, ecologie, maatschappelijke en economische ordening lijken we voor het eerst in vele jaren ook onszelf als mens onder de loep te nemen. En mogelijk komen we tot de ontdekking dat wij zelf niet alleen een probleem hebben, maar er ook een zijn. 
Ik hoop dat deze blog nog velen zal inspireren om na te denken over de uitdagingen van deze tijd. En blijf uitgenodigd om reacties te geven.”
Paul de Bruijn (schrijver van de blog)

Deze blog werd op 27 december 2010 gepubliceerd op bureaudebruijn.nl en is daar 8.539 maal gelezen.

Reacties zijn gesloten.

Maak een website of blog op WordPress.com

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: