Bowie: jezelf blijven door te veranderen.

bowie2-628x381

Maar weinigen van boven de 30 jaar die David Bowie en een of meer van zijn songs niet kennen. Op 10 januari jl. overleed Bowie aan kanker op 69-jarige leeftijd in New York. Als bijna-generatiegenoot heb ik veel van Bowie’s muzikale creaties meegekregen. Erg goed kon ik hem als artiest en persoon niet volgen. Ik raakte hem regelmatig kwijt. Tot nu dan. De puzzel Bowie valt eindelijk passend in elkaar.

Een kameleon
Al sinds dat ik de radio had ontdekt kwam Bowie voorbij. Ik denk aan nummers als ‚Space Oddity’ (1967), The Jean Genie (1972), ‘Oh you pretty things‘ (1972), ‚Fame’ (1975), ‚Lets dance’ (1983) om er maar een paar te noemen uit het enorme werk van Bowie. Of ‚Life on Mars’ (1973) die onderaan deze blog staat.
Voor mij was Bowie een ster die rees en vervolgens weer verdween of in een totaal andere gedaante weer opdook. Want dat kon hij: voortdurend van gedaante wisselen.
Bowie vertegenwoordigde achteraf gezien een periode, die generaties bestreek. Herkenbaar door zijn onnavolgbaarheid. Zelf is de creatieve carriere van Bowie een opeenvolging van sterk verschillende perioden: Space Oddity, Ziggi Stardust, zijn soul en funkperiode, zijn ‚herstelperiode’ in Berlijn, de overstap naar New Wave en pop om vervolgens door te gaan in de ‚elektronische’ periode.
Met de wisselingen veranderde niet alleen zijn muziek, maar ook zijn uiterlijk. Bowie heeft alle denkbare verschijningsvormen aangenomen. Zelfs zijn seksuele geaardheid leek te wisselen en hij legde daarover ook steeds wisselende verklaringen af.
Je zou zeggen typisch een kameleon. Of toch niet. Immers een kameleon past zich aan aan zijn omgeving en dat is wel het laatste wat je van Bowie kon zeggen.

Fascinatie postuum
Was ik eerst alleen fan van een aantal van zijn songs, nu zijn leven in retrospectief in diverse documentaires aan mij voorbij trekt, ontstaat toch onverwacht een fascinatie, zij het postuum. Fascinatie voor zoveel creativiteit, oorspronkelijkheid, energie en transformaties. Moeiteloos wisselde hij van muziekstromingen, stromingen die hij vaak zelf creëerde. Bij andere soorten muziek, hoorden ook andere muzikanten. Een lange reeks hebben Bowie in zijn muzikale loopbaan begeleid. Enkele van de vele namen zijn Brian Eno, Tony Visconti, Robert Fripp, Nile Rodgers.
De fascinatie komt door de schijnbare tegenstelling tussen zijn voortdurende veranderingen in muziek, zijn transformaties in verschijning, zijn samenwerkingspartners enerzijds en zijn voortdurende streven om zijn eigen weg te volgen anderzijds. En daardoor bleef Bowie 45 jaar lang de muziekwereld en zijn fans verrassen. Hij zei daarover ooit: ‘You gotta to be strong, to be yourself.’
Je eigen weg kiezen, onnavolgbaar durven zijn voor je omgeving, nieuwe samenwerkingen zoeken passend bij ‚het jezelf’ van die periode. En geen zorgen maken over je imago, wat anderen van je denken. Immers door de vele veranderingen in imago, ontstond onbedoeld toch een imago, die van David Bowie, de man die zichzelf bleef en zijn omgeving creëerde die voor hem op dat moment passend was. Toch liet hij zich steeds opnieuw ondersteunen door topmuzikanten bij het vormen van zijn volgende muzikale richting.

Een tijd van verandering
Je hoeft niet van zijn muziek te houden (welke muziek overigens, met al zijn variaties?), maar een paar dingen kunnen we van Bowie leren.
Bowie hoefde niet te vrezen voor veranderende tijden: zijn snelheid van veranderingen gingen die van de veranderingen om hem heen ver te boven. De tijd veranderde hem niet, hij veranderde zijn tijd. De overgangen (transities) waren zelden gepland. Hij liet ook invloeden van buitenaf toe. Hij leerde altijd weer van zijn nieuwe samenwerkingspartners. En zij van hem. Zijn voortdurende transformaties kwamen voort uit een autonome drang tot veranderen en een voortdurend experimenteren.
Falen kende Bowie eigenlijk niet. Elk experiment leidde altijd wel tot een nieuwe succesvolle fase. Succesvol in een door hem gegeven betekenis. Zijn fans bleven hem toch wel volgen. Niet bang om hen te verliezen liet hij zijn oude verschijning achter om in een totaal nieuwe outfit en met een totaal nieuwe muzikale richting weer op te duiken. Het oude afstoten, experimenteren, vastlopen, crisis, opnieuw beginnen en slagen. Het is een proces waar velen bang voor zijn geworden. In deze snel veranderende tijden, slaat velen de angst om het hart. Want we moeten veranderen. Maar of dat zonder enige schade tot succes leidt, in hoogst onzeker. In plaats van van de cyclus af te wijken, experimenteren, vastlopen, crisis, opnieuw beginnen en slagen, lijken we gewend te zijn geraakt aan instant succes, schadevrij.
Wat voor mij geldt hoeft natuurlijk niet voor anderen te gelden, maar Bowie leert mij dat als je zelf blijft veranderen je de veranderingen in je omgeving voor blijft. En daarmee blijven ook de angsten voor verandering op afstand.
En Bowie liet ook zien dat wie van een crisis wil herstellen en een nieuwe koers wil vinden, Berlijn de juiste stad is. En daar is hij niet de enige in.

David Bowie overleed op 10 januari 2016 op 69-jarige leeftijd. Hij liet een onmiskenbare muziekgeschiedenis na, en een aantal boeiende levenslessen.

Geraadpleegde bron: Wikipedia.

Reacties zijn gesloten.

Maak een website of blog op WordPress.com

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: