Leven met de onzekerheid

‘Ik denk dat u uit Holland komt.’

Ik bezoek in Berlijn een tentoonstelling over de Berlijnse wijk Prenzlauerberg, voor, tijdens en na de val van de Muur.

Het werd een lang en indringend gesprek over leven in het land van NAZI’s en later de STASI.

‘Ik was op 12 augustus 1961 in West-Berlijn toen ik hoorde over soldaten die zich op de grens van Oost- en West-Berlijn posteerden. We zeiden tegen elkaar: ze gaan de grens dichtmaken. Wat moeten we doen, hier blijven of terug naar Oost-Berlijn? Mijn ouders waren thuis in het oosten, weet u. Wat kon ik anders dan teruggaan. Die nacht werden we ingemetseld. Ik was ‘gevangen’ voor 28 jaar.’

‘Nee, verzet heb ik niet gepleegd. De STASI was overal. Het kon je buurman zijn of je neef die je rapporteerde. We waren bang.’

‘In 1987 voelde iedereen dat er opstand kwam. Mensen durfden weer hun mond open te doen. Maar hoe moest het aflopen met 400.000 Russische soldaten rond Berlijn. We hadden geluk: de leiders waren verward, de Russen in hun land ook en Gorbatsjov liet ons gaan. Het had zo anders kunnen lopen.’

Ze praat zacht alsof de STASI nog meeluistert en kiest haar woorden zorgvuldig.

‘Ik ben ongerust over komende zondag als we naar de stembus gaan. Frau Merkel luistert niet. De SPD ook niet. Wat moet ik stemmen? Ik weet het niet. Toch niet de AfD?’ Ze fluistert nu bijna.

‘Maar het kan toch zo niet doorgaan met zoveel mensen zonder toekomst’, ze doelt op de immigratie in Duitsland.

‘Wij zijn een open land, dat betekent dat iedereen hier welkom is. Maar zoveel, zonder uitzicht op werk? Meneer, als we niet naar elkaar gaan luisteren, ook naar hen met verwerpelijke ideeën, komt geweld.’

‘Hoe is dat bij u in Holland?’

Ik vertel haar van vergelijkbare ontwikkelingen in Nederland.

Ik wil eindigen in optimisme: het ‘Duizendjarige Rijk’ van de NAZI’s werd al na 12 jaar vermorzeld, en de Berlijnse Muur viel ook al na 28 jaar.

‘Ik hoop dat we van de geschiedenis hebben geleerd’, zeg ik.

Ze kijkt mij met twijfelende blik aan: ‘Denkt u?’

Ik: ‘Laten we het open. We hebben geen keuze, anders dan chaos.’

Zij laat me uit: ‘Ik wens u nog een hele mooie tijd in Duitsland en het gaat u goed.’

Reacties zijn gesloten.

Maak een website of blog op WordPress.com

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: