Wennen aan de censuur

Het is even wennen, maar de censuur is aangekomen in het ‘vrije westen’.
Nu de meningsverschillen tussen de voorstanders van ‘harde maatregelen’ tegen het virus en de pleitbezorgers van herstel van vrijheid, democratie en rechtstatelijkheid zich verscherpen is het debat verstomd. Steeds meer mensen, ook die geen ‘onzin’ verkopen maar een onderbouwde mening posten, worden door social media platforms in grote getale zonder waarschuwing van het platform verwijderd.

Maurice de Hond, bekend van opiniepeilingen, heeft zich de afgelopen maanden ingezet om onder verwijzing naar talrijke wetenschappelijke publicaties de rol van aerosolen bij de verspreiding van het Corona-virus onder de aandacht te brengen.
Aanvankelijk doodgezwegen door de grote media, kregen zijn inzichten geleidelijk meer aandacht. Steeds meer wetenschappers sloten zich bij zijn mening aan, zelfs Christian Drosten, Duitslands topviroloog en adviseur van de Duitse regering, begon de betekenis ervan te onderschrijven. Afgelopen week draaide zelfs de bondskanselier bij en pleitte voor een betere ventilatie van binnenruimten.
Maar Maurice is inmiddels van LinkedIn verwijderd.

De lijst van ‘verwijderde personen’ op LinkedIn wordt steeds langer.
Neem prof. dr. Bob de Wit van de Universiteit Nijenrode. Hij had een mening afwijkend van de algemeen heersende en door de grote media verspreide versie. Als professor zorgde hij voor een gefundeerde mening, geen losse flodders. Maar het was niet overeenkomstig het geldende overheidsnarratief en het door de media al maanden opgedrongen eenzijdige en op angst gebaseerde berichtgeving.
Hier een interview met Bod de Wit.

Ook op Youtube zijn inmiddels miljoenen video’s verwijderd. Op Twitter en Facebook is het niet anders. De censuur wordt steeds strikter en alomvattender.
In de DDR, het meest recente voorbeeld van een censuurmaatschappij, noemde men ‘alomvattend’ ‘flachendeckend’.
De vergelijking met de DDR mag potsierlijk lijken, maar we moeten toch zo langzamerhand wel erkennen dat de huidige censuur sinds 1945 niet eerder zo’n omvang heeft genomen.

Censuur kent drie vormen

  • Zelfcensuur: je weet dat een afwijkende mening je op sancties komt te staan, dus laat je je mening voorzichtigheidshalve maar achterwege of vreest dat (potentiële) opdrachtgevers gaan afhaken;
  • Verklikken: Het is bij social media gebruikelijk om met een druk op de knop iedereen die iets verkondigt waar je het niet mee eens bent onmiddellijk te ‘rapporteren’.
    Bij te veel van dit soort meldingen gaat je account op zwart;
  • Overheidsopdracht: De overheid kan sociale media platforms opdragen kritiek op overheidsmaatregelen te weren. Duitsland kent forse boetes voor platforms die nalatig zijn in het censureren van hun medium. De EU heeft onlangs een nota aangenomen waarin zij haar censuurbeleid openlijk toelicht.
Tekst op het STASI-hoofdkwartier in Berlijn t.g.v. 30 jaar val van de Muur. ‘Wie zich niet beweegt merkt de kettingen niet.’

De kroeg

In de DDR was het zaak te weten met wie je je kritiek op de Deutsche Demokratische Republik kon delen. Een gesprek in de kroeg met de verkeerde kon je fataal worden. Immers de Staatsveiligheidsdienst (STASI) had ruim 220.000 betaalde en ‘vrijwillige’ leden. Daarmee was de verklikkerdichtheid vele malen hoger dan van de toenmalige KGB in de Sovjet Unie.
Je wist niet wie je verklikkers waren. Je eigen zoon, vriend, buurman of collega kon al dan niet tijdelijk voor de STASI werken. Vooral de ‘vrijwillige’ medewerkers waren linke soep. Dat waren mensen die je zeer na konden staan, maar door de STASI werden gechanteerd en zo gedwongen werden om iemand te bespioneren, vaak in de eigen familie- of vriendenkring. Diegene die daarna gepakt werd kon gevangen worden gezet of zelf weer gedwongen worden om zijn naasten te bespioneren.

Online praathuis

We zullen moeten wennen aan deze censuur en onvrijheid zolang onze overheid de polarisatie geen halt toeroept en ook de media hun haatcampagnes tegen andersdenkenden niet beëindigen. De verbale agressie, zelfs op het ‘beschaafde’ LinkedIn, neemt groteske proporties aan. Zelfs video’s, bijvoorbeeld van uit de hand gelopen politie-optredens, passeren nu de timeline van dit medium.
Het geeft aan dat de onvrede een uitweg zoekt, linksom of rechtsom.
Zoals in de DDR-tijden zullen ook de burgers van de ‘vrije democratieën’ aan het idee moeten wennen dat het uiten van kritiek op het regeringsbeleid niet zonder gevolgen kan blijven.
Het is daarom zaak om te scherpe kritiek alleen met de eigen relaties te delen. Bij het toch openbaar delen kan worden overwogen de optie commentaren uit te zetten om een escalatie van ‘de dialoog’ te voorkomen. En weet ook wie je nu als connectie toelaat. Naast wie ga jij aan de bar zitten?

Andere kanalen

Een tweede LinkedIn is nog niet opgedoken of het moet het Duitse XING zijn, maar door het ontbreken van een gebruikelijk timeline, niet uitnodigend door discussies. Dat maakt XING ook tot een doods medium.

MeWe is allesbehalve een digitale kaartenbak zoals LinkedIn en dus zeker geen vervanging. Wel is het kanaal een vrijwel ongecensureerd medium, waar wellicht alleen bij excessen zal worden ingegrepen. Maar meningen zijn vrij op MeWe.

Wie in een klein groepje echt veilig voor censuur wil discussiëren kan terecht op de onafhankelijke Telegram of Signal. Beide met het uiterlijk van WhatsApp (van Facebook) vergelijkbare chatkanalen. De veiligheid en privacy zijn zeer hoog en berichten kunnen na gelezen te zijn automatisch worden gewist. Ook kun je (discussie-) groepen aanmaken.

We hebben jaren geleden massaal de Amerikaanse sociale mediakanalen geadopteerd en het lijkt erop dat we nu gevangen zitten in hun ‘gedragsregels’ en ingrijpen van onze eigen overheden. Inmiddels verwijst Youtube bij verwijderde video’s ook naar het overtreden van ‘richtlijnen van de WHO’, de Wereld Gezondheidsorganisatie. Wie over de nieuwe wereldregering spreekt, lijkt niet helemaal ongelijk te hebben.

We zullen weer digitaal achterom moeten leren kijken, met onze aan alle kanten getracede smartphones (laat hem eens thuis, zet hem uit of koop een afschermhoes).
Kies je kanalen zorgvuldig, want voorlopig lijken onze ‘democratische’ regeringen nog verder het pad van tracen en censuur op te gaan.

Het is even wennen, maar er zijn alternatieven.

Dit artikel is onderstaand als pdf-document te downloaden.

Reacties zijn gesloten.

Maak een website of blog op WordPress.com

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: