Verloren ankers

En de band werd steeds losser. Met alles eigenlijk. In de afgelopen decennia zijn wij ‘bevrijd’ van onze identiteit. En dat breekt velen in deze losgeslagen tijden op: wie ben ik nog in deze wereld, waar sta ik voor, waar wil ik nog voor gaan, met wie kan ik nog een intieme band onderhouden?
Een verkenning van een maatschappelijk vraagstuk.

Orde en overzichtelijkheid

Het moest allemaal los. Na de onvoorstelbare vernietigende Tweede Wereldoorlog kwam een onomkeerbare verandering op gang. Een nieuwe generatie groeide op, een generatie die van het beknellende keurslijf afwilde van de politieke, religieuze en maatschappelijke hokjes waarin Nederland was georganiseerd. Als nieuwkomer in de wereld hadden je ouders al bepaald tot welke kerk je behoorde. Je was al gedoopt voor je je eerste woordjes kon uitspreken. Vanuit de religie volgde een politieke partij van voorkeur.

Stemmen buiten je eigen ‘zuil’ om was een vorm van verraad aan de eigen club. De krant die las, de programma’s die je op radio beluisterde en op TV bekeek bewogen zich binnen het eigen ideologische spectrum, wat we nu bubble noemen. De vakbond, je sportvereniging enz. Alles zat in de ideologische zuil. ‘Links’ was eenvoudig te onderscheiden van ‘rechts’. De wereld werd ‘uitgelegd’ door toonaangevende personen uit de eigen zuil. Dat maakte de wereld overzichtelijk, want beperkt en politiek geordend.

Weg ermee!

Toen de tijdens de oorlog en er kort na geborenen opgroeiden naar volwassenheid, ontstond een niet te stoppen drang naar vernieuwing. Een in de westerse wereld opkomende jongerenbeweging wilde een eind aan de rangen- en standenmaatschappij.
In Nederland richtte de vrijheidsdrang zich vooral op de ‘zuilenmaatschappij’. Muziek, mode, gedrag, politiek, cultuur niets bleef hetzelfde. Protesten tegen de Vietnam-oorlog evolueerden tot de vredesbeweging en tot een op liefde gebaseerde samenleving. ‘Flower Power‘ werd in internationale trend.

En zo verdwenen de knellende banden, voortaan heerste de vrijheid van de eigen keuze, van het individu.

Dat kreeg midden in de 1980-er jaren een economische variant. Ook op economisch terrein moesten de banden losser. Minder regels, minder overheid, meer vrijheid van ondernemerschap. Beperkingen tot het scheppen van geld werden opgeheven, kapitaal mocht in toenemende mate vrij de landsgrenzen over, op zoek naar de minimale kosten en maximale opbrengsten.
De Europese Gemeenschap als garantie voor een blijvend vreedzaam samenleven van volken ging over in een Economische Gemeenschap. En met het Verdrag van Maastricht, dat werd versneld door de eenwording van Duitsland, verdween het woord ‘Gemeenschap’ en werd vervangen door ‘Unie’, de Europese Unie.

Meervoudige onthechting

Wat begon als een grote belofte van vrij reizen door dat grote Europa, overal met dezelfde munt betalen, bleek toch vooral een feestje te worden voor het grote bedrijfsleven. Zij konden hun schaalgrootte opvoeren om daarmee te kunnen concurreren met de opkomende macht van China. Ook konden ze makkelijker landen onder druk zetten om de mondiaal laagste belasting toe te passen, leidend voor veel bedrijven tot een nultarief.

The Great Reset zal niet alleen het menselijk gedrag veranderen, maar ook de mens zelf.

Klaus Schwab, World Economic Forum

Parallel eraan verliep het overhevelen van nationale bevoegdheden naar een supranationaal niveau, de Europese Unie. Veel meer aan het oog onttrokken verliep de overdracht van bevoegdheden van landen naar wereldorganen. De VN kreeg meer invloed en formuleerde eigen doelen. Ook de WHO kon dankzij wereldwijde verdragen met meer dan 150 landen invloed krijgen op het gezondheidsbeleid van afzonderlijke landen, zoals we nu tijdens het Corona-virus zien.

Een informele club genaamd World Economic Forum werd de Europese pedant van het invloedrijke Amerikaanse Rockefeller Foundation. Dan laten we de kleinere Bilderberg Groep nog maar even buiten beschouwing. Instituten die zonder enige democratische legitimatie en voldoende transparantie mondiale agenda’s vaststellen en uit laten voeren.

Het individu onthechtte inmiddels langzaam van zijn nationaliteit. Iedereen was wereldburger, en de opkomst van internet en sociale media verkleinde de wereld verder, maar zoals we nu ook merken verdelen de sociale media ook. Immigratie werd de lont in het kruitvat voor een strijd om aanpassing aan een nieuwe cultuur of verdediging van de eigen cultuur. Ook de als onomstotelijk geachte geschiedenis kwam onder vuur en versteende symbolen van die geschiedenis moesten het ontgelden.

Genderdiscussies gaven sommigen de zo verlangde vrijheid van eigen keuzes, bij anderen wakkerde het de twijfel aan. De met letteraanduidingen geclassificeerde seksuele oriëntatie bracht vrijheid maar ook verwarring en verdeeldheid.
Ondertussen is voor honderden miljoenen mensen wereldwijd hun toekomst afgenomen, geen premier of president die zijn burgers enig perspectief op een goede en normale toekomst kan, wil of durft te geven. Wat voor zovelen rest is een diepe uitzichtloosheid. Ontkoppeld van de toekomst.

Foto door cottonbro op Pexels.com

Op afstand

Nu zijn velen zoekend zijn naar een nieuw perspectief, wat biedt mij nog houvast? In stabiele tijden is er veel afleiding van deze levensvragen. Vriendschappen vangen het tobben over je eigen ankers op.
De aanpak van het Corona-virus heeft met een ongekende hardheid de samenleving door elkaar geschud. De mondkap en de 1,5 meter afstand hebben de mensen een stap doen terugdoen van elkaar, maar ook van het openbare leven. Eenzaamheid, huiselijk geweld, intermenselijke irritaties (kort lontje), depressie maken voor sommigen het leven tot een zombie-bestaan, regelmatig met zelfmoord als enige ontsnapping.
Mensen zijn vijanden van elkaar geworden, virale risico’s. Een abusievelijke hand uitsteken of iemand te dichtbij voorbij lopen kan al aanleiding zijn tot venijnige reactie, ook tussen familieleden en vrienden.

De vooral door de media opgefokte stemming heeft tot een ongekende polarisatie geleid. De barre communicatie van dreiging en betutteling van onze ‘leiders’ hebben de vijandigheid in de samenleving verder aangejaagd. Klikken, aangeven, onderlinge terechtwijzingen zijn dagelijkse kost geworden.

We hebben niet alle 17 miljoen Nederlanders nodig om de waarheid aan het licht te brengen en onze samenleving weer een perspectief van normaliteit te bieden.

In deze context van verwarring en angst worden door grote belangengroepen (o.a. zoals boven vermeld) eigen lang voorbereide agenda’s uitgerold. De online techbedrijven uit de VS zien hun toekomst rooskleurig in als iedereen door alle maatregelen vooral digitaal door het leven moet. Privé, op school en op het werk. De online winkelplatforms groeien als kool. Alleen al Amazon trok 170.000 extra medewerkers aan tijdens de Corona-maanden.
Ondertussen worden we voorbereid op een arbeidsloos bestaan, al dan niet met een gelijknamig ‘loon’.
Fijnmazige dataverzameling, tracing van en machtsuitoefening over alle handelingen van de mens, is door de introductie van 5G in een stroomversnelling gekomen. De overheid krijgt meer dan ooit een ondemocratische greep op de samenleving. Afschaffen van het contante geld, invoering van voorwaardelijke toegangssystemen (geen toegang tot het OV zonder een groen oplichtende app) het maakt de mens speelbal van grote (buitenlandse) concerns en op controle beluste overheden.

Wie nu niet stevig in zijn schoenen staat in de wereld van losgeweekte verbanden, cultureel, sociaal en economisch, gaat moeilijke jaren tegemoet.
De decennia van neo-liberalisme dat nu in diepe crisis is gekomen, lijkt naadloos over te gaan in neo-humanisme. En dat is niet iets om naar vooruit te zien.

En toch is er perspectief. Het bouwwerk van angstmakers en cijfergoochelaars vertoont scheuren. De kennis over de realiteit groeit, langzaam maar zeker.
In de DDR waren niet alle 17 miljoen mensen nodig om de muur van onvrijheid omver te halen. We hebben niet alle 17 miljoen Nederlanders nodig om de waarheid aan het licht te brengen en onze samenleving weer een perspectief van normaliteit te bieden.

Hoe zien de invloedrijke groepen onze toekomst.

Dit artikel is onderstaand als pdf-document te downloaden.

Reacties zijn gesloten.

Maak een website of blog op WordPress.com

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: